Geoplan: 20 zabaw które sprawią, że matematyka stanie się ciekawsza

Jeśli masz już swój geoplan i chcesz od razu przejść do listy zabaw kliknij tutaj.

Jeśli nie masz jeszcze swojego geoplanu zapraszam do przeczytania krótkiego artykułu. Zacznijmy zatem od tego czym jest Geoplan, jakie jego rodzaje możesz spotkać, oraz jaki wybrać dla swojego dziecka.

Geoplan to plansza z naniesioną regularną siatką kołeczków ze specjalnie zakończonymi główkami, na które naciągane są gumki. Specjalne zakończenia kołeczków zapobiegają zsuwaniu się gumek podczas pracy z geoplanem. Został on wynaleziony i spopularyzowany w latach 50tych ubiegłego wieku przez egipskiego matematyka Caleba Gattegno. Przez ponad pół wieku zdobył wielką popularność jako pomoc matematyczna dla dzieci w wieku szkolnym. Wiele zabaw może być jednak wykonywane nawet przez przedszkolaki. Pierwszy geoplan był wykonany z drewna z nabitymi na niego gwoździami. Do dziś wielu rodziców decyduje się wykonać właśnie taki samemu w domu. Obecnie geoplany produkuje się z plastiku w różnych rozmiarach i z różnymi właściwościami.

Dlaczego zabawa i nauka z geoplanem jest tak cenna?
Istnieje wiele zagadnień matematycznych, do wyjaśniania których można wykorzystywać geoplan: translacja, rotacja, odbicie, symetria, podobieństwo, obwód, powierzchnia, układ współrzędnych, kąty, skala, czy prosta prezentacja figur. Nie należy również zapominać, że u najmłodszych dzieci wpływa korzystnie także na małą motorykę. Korzystając z geoplanu w parach rozwijają się także umiejętności komunikacyjne i społeczne.

Jaki geoplan wybrać

To zależy od tego w jakim celu i do jakich zabaw zamierzasz go używać. Geoplany różnią się:

Rozmiarem: określanym przez ilość kołeczków na planszy
Duże geoplany pozwalają oczywiście tworzyć bardziej skomplikowane figury i rozwiązywać trudniejsze zadania. Na pewno będą lepsze dla dzieci w wieku szkolnym.

Geoplany w rozmiarach 10x10 kołeczków i 5x5 kołeczków.

Rodzajem siatki: kwadratowa, izometryczna, koło
Większość zadań wykonywanych na geoplanie wykorzystuje siatkę kwadratową.  Jeśli dodatkowo chcesz położyć nacisk na ułamki, czy geometrię koła wybierz geoplan dwustronny z siatką koła. Pamiętaj jednak, że ułamków możesz też uczyć na zwykłej kwadratowej siatce. Siatka izometryczna będzie przydatna przy tworzeniu rzutów trójwymiarowych figur na płaszczyznę dwuwymiarową, ale… w pewnym stopniu jesteś w stanie zrobić to także na siatce kwadratowej.

Geoplany w pełnym kolorze z siatką kwadratową, izometryczną i kołem.

Kolorem: pełny lub transparentny
Transparentne geoplany są przydatne nauczycielom, ponieważ można je położyć na rzutniku pokazując zadanie wszystkim uczniom. Mogą też być przydatne dla małych dzieci przy odwzorowywaniu obrazków. Wystarczy go podłożyć pod geoplanem by zadanie stało się dużo łatwiejsze.

Geoplan transparentny.

A oto lista 20 propozycji na zabawę i naukę z geoplanem

LINK DO KART ZADAŃ, KTÓRYCH FRAGMENTY WIDAĆ NA OBRAZKACH, ZNAJDUJE SIĘ NA KOŃCU ATRYKUŁU.

  1. Tworzenie na podstawie wzoru figur/ liter/ cyfr/ obrazków. Wystarczy wydrukować jedną z wielu dostępnych za darmo w Internecie kart pracy. Sprawdź linki na końcu artykułu.
  2. Zabawa swobodna. Nie może jej zabraknąć. Po prostu zostaw dziecko z geoplanem i zobacz co stworzy. Możesz także wykorzystać kartę analizy rysunku do uzupełnienia.
      
  3. Symetria. Tworzenie symetrycznego odbicia, tak jak powyżej w Internecie dostępnych jest wiele takich zadań.
  4. Łączenie punktów. Wyznaczenie dwóch dowolnych punktów na geoplanie i połączenie ich ścieżką na różne sposoby. Potem przeanalizujcie je, która jest najdłuższa, a która najkrótsza?
  5. Długość linii. Obliczanie długości linii, zarówno prostych jak i łamanych. Starszym dzieciom można wyznaczyć linie, które nie są prostopadłe ani równoległe.
  6. Sekwencje. Łączenie w sekwencje liter alfabetu i cyfr. Zadanie ciekawe, w którym dość łatwo zmieniać można poziom trudności. Do połączenia można wyznaczyć fragmenty alfabetu niekoniecznie rozpoczynające się od litery A. Mogą też być ciągi liter cyfr nie następujących bezpośrednio po sobie, np. C,G,J,O,P,S,U,X,Z, lub 5,15,15,20,25 które należy łączyć roznąco lub malejąco.
  7. Działania arytmetyczne. Zabawa w dodawanie, odejmowanie, mnożenie pól powierzchni.
  8. Tworzenie figur podobnych. Zgodnie z teorią podobieństwa.
  9. Tworzenie figur o tej samej powierzchni. Dana jest powierzchnia 5 jednostek2. Zadaniem dziecka jest stworzenie jak największej ilości różnych figur o tej samej powierzchni.
  10. Zadania z procentami. Podzielenie geoplanu na mniejsze powierzchnie i obliczenie ich procentowego udziału w całości. Zapisanie wyników w procentach i ułamkach.
  11. Obliczanie pól powierzchni figur i ich obwodów. Zgodnie z poznanymi wzorami.
  12. Zadania tekstowe do rozwiązania na geoplanie. Przykłady: stworzenie figury o powierzchni 4 jednostek kwadratowych i obwodzie 10 jednostek; stwórz największą i najmniejszą figurę o obwodzie 25; podziel geoplan na 4 równe części na różne sposoby.
  13. Rozwiązywanie zagadek matematycznych i tworzenie obrazka z obliczonych współrzędnych. Zadaniem dziecka jest obliczenie współrzędnych, a potem stworzenie na geoplanie obrazka. W zadaniu można stopniować poziom trudności wg posiadanych umiejętności matematycznych dziecka. Na pewno rozwiązywanie zadań matematycznych będzie przyjemniejsze, jeśli na końcu pracy będzie można podziwiać obrazek :). Ważne jest też podpisanie kołeczków, tak by tworzyły one układ współrzędnych. Można do tego wykorzystać marker pernamentny, lub suchościeralny, w zależności od tego jak trwały ma być zapis. Dla młodszych dzieci lepiej jest numerować jedną oś liczbowo, a drugą literowo (wtedy do obliczenia jest tylko jedna współrzędna).
         
  14. Odczytywanie danych, wpisywanie ich do tabeli i analiza. Zadaniem dziecka jest wypełnienie tabeli dla wskazanego ciągu figur, analiza danych i opracowanie wzoru.
  15. Odwzorowywanie kształtów z ułożonej obok mozaiki. Zadanie wczle nie tak proste jakby mogło się wydawać. Należy pamiętać, że inne kształty wybieramy dla siarki kwadratowej a inne dla siatki izometrycznej.
  16. Wykonywanie rzutów izometrycznych brył. Najłatwiej wykonuje się je na siatce izometrycznej, ale jest to także możliwe na siatce kwadratowej. Zadanie może polegać na "przerysowaniu" gotowego rzutu z kartki na geoplan, lub w trudniejszej wersji, na wykorzystaniu modelu bryły 3D którą dajemy dziecku do zrzutowania. Ćwiczenie rozwija wyobraźnię przestrzenną.
  17. Dodawanie i odejmowanie ułamków oraz kątów. Można je wykonywać praktycznie na każdej siatce geoplanu. Tutaj przykład z wykorzystaniem siatki kwadratowej i koła.
  18. Wpisywanie wieloboków w okrąg. Zadanie może polegać zarówno na odkrywaniu jakie figury firemne i nie tylko można wpisywać w okrąg. Możecie także poznawać zasady geometrii, np. trójkąt wpisany w okrąg, którego jeden bok oparty jest na średnicy okręgu będzie miał zawsze trójkątem prostokątnym. Sprawdzajcie terorię w praktyce mierząc kąty w trójkącie kątomierzem.
  19. Zabawa w parach: Jedno dziecko tworzy własny obrazek, a zadaniem drugiego jest stworzyć jego odbicie lustrzane.
  20. Zabawa w parach: Z gotowego wzoru wyznaczonego na geoplanie jeden uczeń czyta współrzędne, a drugi rysuje na swoim geoplanie. Pod koniec pracy porównują czy mają te same obrazki. Czytając można podawać np kształt figury np. kwadrat A0 A1 B0 B1 lub kwadrat (0,0), (0,1), (1,0), (1,1). Zadanie jest bardzo dobre do ćwiczenia umiejętności komunikacyjnych u dzieci.

Przydatne linki dotyczące goplanów


Darmowe karty pracy do wydrukowania

POBIERZ DARMOWE KARTY PRACY PREZENTOWANE W ARTYKULE

http://www.makinglearningfun.com/GeoboardLetterCards.html

http://www.makinglearningfun.com/GeoboardNumberCards.html

http://www.jufleontine.com/2014/08/23/geobord-voor-kleuters/

http://www.laclassedetibiscuit.fr/geoplan-a113325076

http://etc.usf.edu/clipart/galleries/598-geoboards

Gry przeglądarkowe i aplikacje mobilne z geoplanami

http://www.mathplayground.com/geoboard.html

https://itunes.apple.com/us/app/geoboard-by-math-learning/id519896952?mt=8

Ciekawe filmy z prezentacjami

https://www.youtube.com/watch?v=ikaSgNDnrv0

https://www.youtube.com/watch?v=IpxyxVRkNlA

https://www.youtube.com/watch?v=J0UGaf125tY

Dodatkowe pomysły na zabawy

http://frugalfun4boys.com/2016/01/06/geoboard-snowflakes-stem-activity-kids/

http://www.andnextcomesl.com/2015/04/kinetic-sand-dot-to-dot-fine-motor-activity.html

http://mathforum.org/trscavo/geoboards/intro1.html


Wszystkie linki i inspiracje są też dostępne na naszej tablicy Pinterest. Jeśli spodobał Ci się artykuł polub nas na FB!